Preek over schapen zonder herder

 

Preek  

Het evangelie van zondag 14 juni 2026 komt uit Mattheus 9 en 10

Bij het zien van die menigte mensen werd Hij door medelijden bewogen, 

omdat ze afgetobd neerlagen als schapen zonder herder.
Toen sprak Hij tot zijn leerlingen: 

'De oogst is wel groot, maar arbeiders zijn er weinig.
Vraagt daarom de Heer van de oogst arbeiders te sturen om te oogsten.'

Hij riep zijn twaalf leerlin­gen bij zich 

en gaf hun de macht om de onreine geesten uit te drijven 

en alle ziekten en kwalen te genezen.
Dit zijn de namen van de twaalf apostelen: 

als eerste, Simon die Petrus wordt genoemd,
met zijn broer Andreas; Jakobus, de zoon van Zebedeus, met zijn broer Johannes;

Filippus en Bartolomeüs, Tomas en Matteüs de tollenaar, 

Jakobus, de zoon van Alfeüs, en Taddeüs,
Simon de Ijveraar en Judas Iskariot, die Hem verraden heeft.
Deze twaalf zond Jezus uit met de opdracht:

'Begeeft u niet onder de heidenen en gaat niet binnen een stad van de Samaritanen;
gij moet veeleer gaan naar de verloren schapen van het huis van Israël.
Verkon­digt op uw tocht: Het Koninkrijk der hemelen is nabij.
Geneest zieken, wekt doden op, reinigt melaatsen en drijft duivels uit.
Voor niets hebt gij ontvan­gen, voor niets moet gij geven
 

Preek
Van de week vroeg ik aan verschillende mensen: 

'hoe doen schapen eigenlijk als ze geen herder hebben?'

Die vraag bleek niet zo makkelijk te beantwoorden. 

Iemand zei: ‘dan worden ze passief’. 

Iemand anders zei: ‘dan gaan ze elkaar te lijf’. 

Weer een ander zei: 

‘ze hebben geen richting, ze weten niet welke kant ze op moeten’. 

Of dat allemaal klopt, weet ik niet. 

Misschien is er onder jullie iemand die het wel weet. 

Maar als ik in de evangeliën probeer te ontdekken 

wat een herder voor schapen betekent, dan is er best een helder beeld. 

Een herder geeft een kudde eten, zorgt voor veiligheid en geeft richting aan. 

Mensen als schapen zonder herder

In mensen schapen zien zonder herder, is mensen zien die honger hebben, letterlijk soms, maar vaak ook in de vorm van verlangen. 

Je kan hongeren, verlangen naar troost, gezelschap (een einde aan eenzaamheid), vrede in de wereld, een goede toekomst van je kinderen. 

In mensen ‘schapen zien zonder herder’, 

is mensen zien die zich onveilig voelen in de wijk of in hun huis. 

Het is mensen zien die zich bedreigd voelen door een partner, een kind, de klimaatcrisis, de komst van asielzoekers. 

Mensen als ‘schapen zien zonder herder’ is mensen zien die de weg kwijt zijn, die met hun ziel onder de arm lopen, 

geen idee hebben waar het heen moet met hun leven, 

mensen die een ramp vrezen, 

die altijd het ergste scenario in het hoofd hebben 

voor wat zich in hun leven zou kunnen gaan afspelen. 

En die dat alles soms uiten in een gewoon gesprek, 

soms door om zich heen te slaan, soms door zich terug te trekken, 

niet meer op te komen dagen. Weg zijn, niet gezien worden is soms een redmiddel. Maar het is een illusie, zeg ik er maar bij.

Wij óók!
Wat een boel mensen daar tegenover Jezus. 

Ik weet zeker: wij zitten daar óók! 

We leven lang genoeg om te kunnen zeggen 

dat we het leven niet compleet in eigen hand hebben. 

Ons overkomen dingen die we niet hebben gewild. 

We hebben ons in stukken van ons leven gedesoriënteerd, onveilig, en richtingloos gevoeld. En misschien is dat nog wel steeds zo.

Wat helpt dan? 

Wat hopen die mensen die daar naar Jezus komen luisteren? 

Ik vermoed: verlossing. Met dat verlangen zijn ze gekomen.

Verlossing van de problemen, verlossing van ziekte en kwalen, 

van verslavingen, van het dat nare gevoel er niet toe te doen voor anderen, 

niets te kunnen of te mogen bijdragen aan ons samenleven.
Zij kijken naar de man en zijn gezelschap tegenover hen. 

Zal Hij die gewenste verlossing brengen? 

Ja, zegt het evangelie. Ja. Ja. Ja. 

Je bent bij Hem op de enig goede plek. 

Maar Hij kan het niet alleen. De vraag is eenvoudigweg te groot.

Ook dit zijn wij.

Daarom geeft Jezus een deel van het verlossingswerk aan zijn leerlingen. 

Vanaf dit moment kunnen ze in Zijn Naam zieken genezen, 

doden weer tot leven wekken, 

de melaatsen te reinigen en de duivels uit te drijven. 

Ook dit zijn wij, toch?

Misschien helpen of genezen we zieken, 

helpen we mensen of één mens 

die om wat voor reden dan ook buitengesloten is. 

Misschien strijden we voor de goede zaak, 

zijn we vrijwilliger bij het Taalcafé of de Voedselbank. 
Wij allen, verloste mensen én schapen zonder herder tegelijk.

Waar te beginnen?

Alles begint met compassie. Met barmhartigheid. 

Daar kunnen we ons in oefenen.

Redding komt niet als vanzelf met regels, met simpele kreten, met bevelen. 

Alles begint met de mens te zien achter het probleem. 

Want gezien worden, verzacht. 

En wanneer je verzacht, maakt hulp een kans. 

Alleen op standje overleven staan is geen feest. 

Is ook niet de bedoeling van het leven. 

Maar het kan jaren duren voordat je weer durft te vertrouwen.

De arbeiders zijn er weinig. En toch heeft het zin dat te doen.

Wie één mens redt, redt de mensheid, zegt een Joodse wijsheid.

Als we ons oefenen in verder kijken dan wat we aan de buitenkant zien kan Gods licht door ons heen schijnen. 

Of in de woorden van het evangelie:  

Zo kunnen we de wereld verlossen van het kwaad en het Koninkrijk dichterbij brengen.